Xaya və qasıq
Xaya burulması (testis torsiyası)
Qısa cavab
Xaya burulması — xayanın öz ox ətrafında burularaq qan təchizatının kəsilməsidir. Bu, uşaqlarda təcili müdaxilə tələb edən ən vacib uroloji vəziyyətlərdən biridir: vaxtında diaqnoz və əməliyyat olmadıqda xaya itirilə bilər. Xayada qəfil, kəskin ağrı başlayıbsa, uşaq vaxt itirmədən həkim müayinəsinə aparılmalıdır.
Müəllif: Dr. Əlituran Hüseynzadə, uşaq cərrahı
Əlamətlər
- xayada qəfil başlayan, kəskin ağrı (bəzən qasığa və ya qarnın aşağısına yayılır);
- xayanın şişməsi, qızarması, yuxarı çəkilmiş görünməsi;
- ürəkbulanma, qusma;
- körpələrdə — səbəbsiz narahatlıq, xaya torbasında şişkinlik və rəng dəyişikliyi.
Valideyn nə etməlidir
- Vaxt itirmədən uşaq cərrahiyyəsi xidməti olan xəstəxanaya müraciət edin.
- Ağrıkəsici verib ağrının keçməsini gözləməyin; uşağa yemək-içmək verməyin (əməliyyat ehtimalı var).
- Yeniyetmələr utancaqlıq səbəbindən xaya ağrısını gizlədə bilər — uşaqlara belə ağrını dərhal valideynə demək lazım olduğunu izah edin.
Niyə vaxt həlledicidir
Burulma qan dövranını kəsir; nə qədər tez əməliyyat aparılarsa, xayanı xilas etmək şansı bir o qədər yüksəkdir. Gecikmə xayanın itirilməsi ilə nəticələnə bilər.
Qızlarda oxşar təcili vəziyyət
Ümumi məlumat qız uşaqlarında yumurtalığın burulması da qarının aşağısında qəfil, kəskin ağrı və qusma ilə özünü göstərə bilər və təcili müayinə tələb edir.
Dr. Hüseynzadənin praktikasından
Həkim xaya burulmasının əlamətləri, nə zaman həkimə müraciət etməli olduğu və valideynlərin bilməli olduğu məqamlar haqqında maarifləndirici video paylaşıb.